Hava limanında ən çox vaxt itirilən yer təhlükəsizlik yoxlamasıdır. Kimisi çantadan şampun çıxarır, kimisini baqaja qoyduğu powerbank üçün geri çağırırlar, kimisi də qeydiyyat masasında artıq çəkiyə görə pul ödəyir. Bunların demək olar ki, hamısının qarşısını evdə, çamadanı yığarkən almaq olar. Aşağıda ən çox soruşulan suallara cavab vermişik.
Şəxsi əşya, əl yükü və baqaj eyni şey deyil
Bilet alarkən adətən üç anlayışla qarşılaşırsınız. Şəxsi əşya oturacağın altına sığan kiçik çantadır: noutbuk çantası, qadın çantası, kiçik bel çantası. Əl yükü salonda üst rəfə qoyduğunuz kiçik çamadan və ya böyük bel çantasıdır. Baqaj isə qeydiyyatda təhvil verdiyiniz və təyyarənin yük bölməsində uçan çamadandır.
Biletinizə bunlardan hansının daxil olduğu tarifdən asılıdır. Ucuz tariflərdə, xüsusən aşağıbüdcəli aviaşirkətlərdə, çox vaxt yalnız şəxsi əşya pulsuz olur. Ona görə «bilet ucuzdur» deyib sevinməzdən əvvəl tarifə nəyin daxil olduğuna baxın.
Əl yükünün ölçüsü və çəkisi
Hamı üçün eyni qayda yoxdur, hər aviaşirkət öz limitini qoyur. Ən çox rast gəlinən ölçü təxminən 55×40×20–23 sm, çəki isə 7–10 kq olur. Şəxsi əşya üçün limit daha kiçikdir. Dəqiq rəqəmləri biletinizdə və ya aviaşirkətin saytında yoxlayın. Bir də unutmayın ki, çamadanın təkərləri və tutacağı da ölçüyə daxildir.
Mayelər: 100 ml qaydası
Əksər hava limanlarında əl yükündəki maye, gel və aerozollar üçün qayda belədir: hər qab ən çoxu 100 ml olmalıdır və bütün qablar təxminən 1 litrlik, ağzı bağlanan şəffaf bir torbaya sığmalıdır. Hər sərnişinə bir torba düşür. Burada qabın üzərində yazılan həcmə baxılır, yəni yarısı boşalmış 200 ml-lik krem də keçmir.
Uçuşda lazım olan dərmanlar və uşaq qidası bu limitə düşməyə bilər, amma yoxlamada onları göstərməli olacaqsınız. Bəzi hava limanları yeni skanerlər quraşdırıb qaydanı yumşaldıb. Lakin bu hər yerdə belə deyil və geri dönüş reysiniz başqa hava limanından ola bilər. Ona görə 100 ml qaydasına əməl etmək daha rahatdır.
Powerbank: 2026-cı ildə nə dəyişdi?
Ən çox çaşqınlıq yaradan mövzu budur. 27 mart 2026-cı ildən Beynəlxalq Mülki Aviasiya Təşkilatının (ICAO) yeni tələbləri qüvvədədir:
- bir sərnişin ən çoxu iki powerbank götürə bilər;
- powerbank yalnız əl yükündə daşınır, baqaja qoymaq olmaz;
- uçuş zamanı powerbankın özünü doldurmaq olmaz;
- 100 Wh-a qədər olanlar icazəsiz, 100–160 Wh arası olanlar aviaşirkətin icazəsi ilə daşınır, 160 Wh-dan böyükləri isə qadağandır.
Bəzi aviaşirkətlər daha sərtdir. Məsələn, Lufthansa Group göyərtədə powerbankdan telefon doldurmağı da qadağan edib. Powerbankı üst rəfdə yox, yanınızda saxlayın. Tutum çox vaxt mAh ilə yazılır. Onu Wh-a çevirmək üçün mAh rəqəmini gərginliyə vurub 1000-ə bölün: 20 000 mAh × 3,7 V ≈ 74 Wh. Yəni adi 20 000 mAh-lıq powerbank problemsiz keçir.
Hansı əşyalar hara qoyulmur?
Əl yükündə bıçaq, iti alətlər, böyük qayçı, tez alışan mayelər və idman ləvazimatlarının çoxu qadağandır. Baqajda isə əksinə: powerbank, ehtiyat litium batareya və elektron siqaret olmamalıdır. Siyahılar ölkəyə və aviaşirkətə görə bir az fərqlənir. Hansısa əşyadan şübhələnirsinizsə, ya evdə qoyun, ya da əvvəlcədən aviaşirkətdən soruşun.
Baqajı yığarkən bir neçə kiçik məsləhət
- Pasport, pul, açar, dərman, elektronika və qiymətli əşyalar əl yükündə olsun.
- Çamadanı evdə çəkin. Hava limanında artıq çəki üçün ödəniş xeyli baha başa gəlir.
- Çamadanın içinə və üstünə adınız və telefon nömrəniz yazılmış etiket qoyun.
- Təhvil verməzdən əvvəl çamadanın şəklini çəkin. İtsə, onu təsvir etmək asan olacaq.
Əlavə baqajı nə vaxt almaq sərfəlidir?
Demək olar ki, bütün aviaşirkətlərdə əlavə baqajı bilet alarkən və ya onlayn qeydiyyatda götürmək hava limanındakından ucuzdur. Bilet seçəndə baqajla birlikdə yekun qiymətə baxın. Bəzən baqaj daxil olan tarif ucuz tarifə sonradan baqaj əlavə etməkdən sərfəli çıxır. Bu barədə ucuz aviabilet tapmağın 12 üsulu yazımızda daha ətraflı danışmışıq.
Baqaj gəlməsə və ya zədələnsə nə etməli?
Əvvəlcə gəliş zalını tərk etməyin. Hava limanındakı baqaj axtarışı (Lost & Found) masasına yaxınlaşın və rəsmi akt (PIR) tərtib etdirin. Bu sənəd olmadan sonra iddia qaldırmaq çətinləşir. Montreal Konvensiyasına görə zədələnmiş baqaj üçün yazılı şikayəti 7 gün, gecikən baqaj üçün isə 21 gün ərzində aviaşirkətə göndərməlisiniz. Bütün qəbzləri və baqaj etiketini saxlayın.
Yola çıxmazdan əvvəl
Qısası: tarifə nəyin daxil olduğuna baxın, mayeləri 100 ml-lik qablara bölün, powerbankı əl yükünə qoyun və çamadanı evdə çəkin. Bu dörd addım hava limanında sizə yarım saat vaxt, bəlkə də bir az pul qazandıracaq. İlk dəfə uçursunuzsa, ilk xarici səfər üçün 10 məsləhət yazımıza da baxın. Uçuşları isə AviaBazaar-da müqayisə edə bilərsiniz.
